Συναντήσεις με τον OSHO

Ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και συγγραφείς, επαγγελματίες και απλοί άνθρωποι από κάθε κοινωνική τάξη έχουν να πουν σημαντικά πράγματα για τον Osho.

Colorful Divider
Photo of Guenter Nitschke
Photo of Maurice Stein
Photo of James Boughton
Photo of Dalai Lama Rosette

“Η καθαρότητα, η ομορφιά και η ανθρωπιά τού Osho, είναι τώρα μια πολύτιμη πηγή έμπνευσης και πραγματική βοήθεια σε πανεπιστήμια και σύγχρονα ινστιτούτα ανάπτυξης σε όλο τον κόσμο.
Σαφώς πρόκειται για έναν πνευματικό Δάσκαλο παγκοσμίου κύρους.”

Γκύντερ Νίτσκε,
Πολ. Μηχαν., Αρχιτέκτων, MRTPL, Καθηγητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας Μασαχουσέττης (ΜΙΤ)

“Είναι ένας μοναδικά ευφυής πνευματικός δάσκαλος… Τα σχόλιά του πάνω σε κλασικά κείμενα των παγκόσμιων θρησκειών είναι συναρπαστικά.”

Maurice Stein, Ph.D.
Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Brandeis
Μασαχουσέτη, ΗΠΑ

“Ο Osho είναι ένας από τους πιο ξεχωριστούς ανθρώπους των τελευταίων δεκαετιών τού 20ού αιώνα... Έχει νου διανοητικής λαμπρότητας. Μού έδωσε
καινούρια κατανόηση των χριστιανικών, βουδιστικών, ταοϊστικών, σούφικων και ινδουιστικών διδασκαλιών, τής εσωτερικής άσκησης και τής ιστορικής σημασίας.”

Τζέιμς Μπρότον
Αμερικανός ποιητής, συγγραφέας και κινηματογραφιστής

“Ο Osho είναι ένας φωτισμένος δάσκαλος, ο οποίος εργάζεται με όλα τα μέσα με σκοπό να βοηθήσει την ανθρωπότητα να ξεπεράσει μια δύσκολη φάση τής εξέλιξης τής ανθρώπινης συνειδητότητας.”

Δαλάι Λάμα,

Μποντγκάγια, Ινδία, 3.2.1983

 

“Ο OSHO έχει αποδείξει πως είναι ο πνευματικός γίγαντας τού 20ού αιώνα. Έχουν εκδοθεί πάνω από 600 τίτλοι με ομιλίες τού OSHO, για θέματα που καλύπτουν σχεδόν τα πάντα: αγάπη, ζωή, επιστήμη, εκπαίδευση και, -πάνω απ’ όλα-, τον λόγο για να ζεις τη ζωή σου ολοκληρωτικά.”

The Daily, Bombay, India, September 14, 1987

“Ο OSHO είναι ο σπουδαιότερος πνευματικός δάσκαλος τού 20ού αιώνα.”

Τομ Ρόμπινς, Αμερικανός συγγραφέας

“Δεν είναι εύκολο να συνοψίσουμε τις σκέψεις ενός ανθρώπου, οι ομιλίες τού οποίου γεμίζουν ένα ολόκληρο βιβλιοπωλείο και έχουν πουλήσει περισσότερα από 15 εκατομμύρια αντίτυπα σε ολόκληρο τον κόσμο. Ίσως ο πυρήνας τους να είναι η αντίληψη τού OSHO ότι ο τέλειος άνθρωπος συνδυάζει τον γήινο ζήλο τού Έλληνα Ζορμπά με την υπερβατική πνευματικότητα τού Βούδα.”

LA Times, ΗΠΑ

“Διαβάζοντας τα βιβλία τού OSHO, δεν διαβάζεις απλώς, αλλά προσδιορίζεις τον ίδιο σου τον εαυτό.”

The Book Reader, ΗΠΑ

“Ο OSHO είναι ο μεγαλύτερος πνευματικός δάσκαλος τού εικοστού αιώνα. Όπως και ο Γκάντι, δημιούργησε την Κοινότητά του στην Πούνα τής Ινδίας. Αυτή η κοινότητα υπάρχει ακόμη και την επισκέπτονται 100.000 άνθρωποι κάθε χρόνο.
Ήθελε να ονομάζεται απλώς OSHO, γιατί το ‘OSHO’ είναι ήχος που γιατρεύει και μας θυμίζει τον ωκεανό με την άπειρη σοφία και το μυστήριό του.
Έφυγε από τη ζωή το 1990 σε ηλικία 59 ετών, αλλά για όλους όσοι τον πλησιάζουν, το πνεύμα του εξακολουθεί και εμπνέει την αγάπη, τη συνειδητότητα και τη χαρά.”

Περιοδικό Vera, Ιταλία

“Ο OSHO τάσσεται υπέρ τού διαλογισμού για όλους τους ανθρώπους. Οι επαναστατικές του τεχνικές ξεκινούν με ενεργητικό τρόπο και όχι με την παραδοσιακή σιωπηλή ακινησία. Αυτές οι εκπληκτικές τεχνικές του απελευθερώνουν την καταπιεσμένη ενέργεια και τα συσσωρευμένα συναισθήματα και οδηγούν σε τέτοια γαλήνη και ηρεμία, όπου μπορεί να ανθίσει ο διαλογισμός.”

The Washington Post

“Για όσους νομίζουν ότι ο OSHO είναι ο καθοδηγητής και ότι πρέπει να γίνουν οπαδοί του, τα νέα είναι άσχημα: Ο OSHO όχι μόνο δεν ενθαρρύνει καθόλου κάτι τέτοιο, αλλά επιπλέον το επικρίνει πολύ συχνά ως ρηχό και αυτοκαταστροφικό. Μόνο η επίγνωση τού εαυτού σου μπορεί να σε βοηθήσει να βγεις έξω από τους περιορισμούς σου.”

The Asian Age, Αγγλία

“Ο OSHO είναι ένας φωτισμένος δάσκαλος, ένας έξοχος ομιλητής που μας φέρνει κατευθείαν στο κέντρο τού εαυτού μας.”

Φράνσις Φιτζέραλντ (βραβείο Πούλιτζερ),
The New Yorker, ΗΠΑ

“Αυτός ο άνθρωπος γοητεύει την ελίτ τής Δύσης με τρόπο που δεν το κάνει κανένας άλλος.”

Süddeutsche Zeitung, Γερμανία

“Ο OSHO είναι ο πνευματικός δάσκαλος με τη μεγαλύτερη επιρροή στον εικοστό αιώνα. Πολλές χιλιάδες άνθρωποι, όλων των ηλικιών, από όλες τις χώρες και όλες τις πνευματικές προελεύσεις έχουν εμπνευστεί από την απλότητα και την ευθύτητα των διδασκαλιών του.”

Penguin Books

“Τα σχόλια τού OSHO δίνουν ένα είδος ενόρασης πέρα από το νου και καινούριους τρόπους σύνθεσης των εικόνων, έτσι ώστε τα διαβάζεις γοητευμένος και με δέος. Όποιος πνευματικός δάσκαλος έχει πάρει τόσο κακή δημοσιότητα, θα πρέπει να λέει εξαιρετικά πράγματα. Συντονιστείτε μαζί του.”

The Book Reader, ΗΠΑ

“Ο OSHO έχει τόσο πρωτότυπο νου, που το να διαβάζεις τα βιβλία του είναι απόλυτη ευχαρίστηση.”

Kamath, Αρχισυντάκτης τού Weekly of India, Ανταποκριτής Ευρώπης και Αμερικής για τους Times of India

“Ο OSHO προσφέρει την πιο ολοκληρωμένη, την πιο ικανοποιητική προοπτική τής ανθρώπινης ζωής. Η προσφορά του στην κατανόηση και στην ανάπτυξη τού ανθρώπου είναι ακριβώς αυτό που ο κόσμος σήμερα χρειάζεται απεγνωσμένα.”

Δρ Λαρς Α. Χένρικσον, Καθηγητής Ψυχολογίας & Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Άαλμποργκ, Δανία

“Ως ορθόδοξος Χριστιανός, είχα μια συνεχή αίσθηση και χαράς και ανησυχίας για αυτή τη νέα δυνατότητα προσέγγισης τού Ιησού. Η αμφιβολία και η εμπιστοσύνη με τραβούσαν προς δύο κατευθύνσεις, ώσπου τελικά ερωτεύτηκα τα λόγια αυτού τού Ινδού πνευματικού δασκάλου και την αντίληψή του για τον Ιησού.”

Glenn Moyer, Yoga Journal, ΗΠΑ

“Δεν γνωρίζω κανέναν άλλον πνευματικό δάσκαλο που να εργάζεται τόσο παγκόσμια, όσο εργάζεται ο OSHO.”

Περιοδικό Esotera, Γερμανία

“Ο OSHO αναφέρει με εκπληκτική μνήμη αποσπάσματα τού Ιησού, τού Βούδα, τού Μαχαβίρα, τού Λάο Τσου, των Σούφι και των παλιών Δασκάλων τού Ζεν, ερμηνεύοντάς τα με δροσιά και αμεσότητα, σαν όλοι αυτοί να μιλούσαν σήμερα, σαν να φορούσαν μπλου τζην.”

Die Zeit, Γερμανία

“Ο OSHO δεν προσπαθεί να δώσει πληροφορίες με τις ομιλίες του. Στους αναγνώστες των βιβλίων του προσφέρει μια αλήθεια που προσπερνά τη συνειδητή σκέψη, όπως ακριβώς οι πιο σημαντικές δραστηριότητες των ανθρώπων προσπερνούν το νου.”

Bernard Levin, The Times, Αγγλία

“Ο OSHO είναι χωρίς αμφιβολία ο πιο εμπνευσμένος, ο πιο διαβασμένος και ο πιο βαθιά πληροφορημένος ομιλητής που έχω ακούσει ποτέ οπουδήποτε. Όλα όσα λέει έχουν την αδιαμφισβήτητη χροιά τής αλήθειας. Το διάβασμα των βιβλίων του είναι μια μοναδική εμπειρία.”

Jean Lyell, Vogue, Αγγλία

“Οι ομιλίες τού OSHO είναι αξιοσημείωτες, σοφές και διαυγείς.”

Book Review, De Kaarsvlam, Ολλανδία

“Ο αναγνώστης των βιβλίων τού OSHO μαγεύεται από τις ιστορίες που πλέκει μέσα από τόσο διαφορετικές πηγές.”

Sunday Mail, Ινδία

“Ο OSHO είναι ένας ζωντανός πνευματικός δάσκαλος – αν και δεν βρίσκεται πια στη ζωή. Τα λόγια του περνούν από μέσα σου και σε κάνουν να φτάσεις ως το θεϊκό κενό. Αναμφισβήτητα, ο OSHO εξακολουθεί να είναι ζωντανός.”

The Book Reader, ΗΠΑ

Όταν ρωτήθηκε για τις απόψεις της για τον Osho, η Lady Gaga είπε: “Ω, ναι, Osho! Έχω διαβάσει πολλά βιβλία τού Osho και η οπτική τού Osho που αγαπώ ιδιαίτερα είναι ότι η δημιουργικότητα είναι η μεγαλύτερη μορφή εξέγερσης στη ζωή. Είναι σημαντικό να υπερασπίζεσαι αυτά που πιστεύεις και να αγωνίζεσαι για την ισότητα. Η ισότητα είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή μου – κοινωνική, πολιτική, οικονομική ισότητα. Όλα  αυτά είναι πράγματα για τα οποία αγωνίζομαι στη χώρα μου ως πολίτης. Έτσι, διαβάζω τα βιβλία τού Osho επειδή αγαπώ το έργο του και αυτά για τα οποία γράφει.”

Lady Gaga

“Ο OSHO εκφράζει τις θέσεις του με έξοχη ρητορική και χιούμορ που πραγματικά σε ανυψώνει και σε αναζωογονεί.”

Der Spiegel, Γερμανία

“Όσα λέει ο OSHO δίνονται με γλώσσα που έχει μεγάλη δύναμη και ευφράδεια. Είναι ένας από τους σημαντικότερους ρήτορες που έχω ακούσει ποτέ, παρόλο που το ύφος του δεν έχει κανένα ίχνος δημαγωγίας και δεν υπάρχει ρητορική ούτε παιδαγωγική αίσθηση γύρω από τα περιεχόμενα αυτών που λέει.”

Bernard Levin, The Times, Αγγλία

Copyright ©2026 by Osho International Foundation

Colorful Divider

Εισαγωγή στο βιβλίο "Μπαγκουάν: Ο πιο Άθεος και Ταυτόχρονα ο πιο Ένθεος των Ανθρώπων," τού δρ. Τζορτζ Μέρεντιθ (*) 

Μπαγκουάν Σρι Ραζνίς

ΔΕΝ ΕΙMAI ΜAΘΗΤΗΣ τού Σρι Μπαγκουάν Ραζνίς. Δεν είμαι μαθητής κανενός γκουρού. Βασικά, δεν έχω πειστεί ότι το ανατολικό σύστημα των γκουρού είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την εξέλιξη της συνειδητότητας στο δυτικό κόσμο (αν και είμαι ο πρώτος που θα παραδεχτώ ότι αυτό που είναι πιο «χρήσιμο» δεν είναι πάντα και το πιο σημαντικό). Η ίδια η ιδέα τής «γκουροσύνης» φαίνεται να συγκρούεται με τις φιλοδοξίες τού παθιασμένου ατομιστή που πρεσβεύω ότι είμαι, και μπορώ να πω ότι θα εμπιστευόμουν την ψυχή μου σ’ έναν άγιο, όσο αγνός κι αν ήταν, με ελάχιστα μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από αυτήν που θα την εμπιστευόμουν σε μια πολιτική επιτροπή ή σ’ έναν ψυχίατρο.

Έτσι, λοιπόν, δεν είμαι σανιάσιν.(**) Από την άλλη μεριά, όμως, μπορώ να αναγνωρίσω τη σμαραγδένια αύρα όταν τραντάζει τα παντζούρια μου, και ο Μπαγκουάν είναι σαν ένας σκληρός γλυκός άνεμος που κυκλώνει τον πλανήτη πετώντας τα καπέλα των ραβίνων και τού πάπα, σκορπίζοντας τα ψέματα πάνω στα γραφεία των γραφειοκρατών, προκαλώντας άτακτη φυγή στα γαϊδούρια μέσα στους στάβλους των ισχυρών, σηκώνοντας τις φούστες των παθολογικά σεμνών και επαναφέροντας με το γαργαλητό του στη ζωή τους πνευματικά νεκρούς.

Ο τυφώνας Μπαγκουάν δεν σφυρίζει Ντίξι. Δεν πουλάει φιδόλαδο. Δεν πουλάει μαντάλα που θα σού ισιώσει τα δόντια ούτε σε διδάσκει ψαλμούς που θα σε κάνουν εκατομμυριούχο. Αν και σίγουρα ξέρει από ποια πλευρά είναι βουτυρωμένο το ψωμί του, αρνείται να παίξει με τους κανόνες τής πνευματικής αγοράς, μια αναζωογονητική στάση κατά τη γνώμη μου που τον τοποθετεί σε πολύ καλή συντροφιά.

Ο Ιησούς είχε τις παραβολές του, ο Βούδας τα σούτρας του, ο Μωάμεθ τις φαντασιώσεις τής αραβικής νύχτας, ο Μπαγκουάν έχει κάτι πιο κατάλληλο για ένα είδος σακατεμένο από την απληστία, το φόβο, την άγνοια και τη δεισιδαιμονία: την κοσμική κωμωδία.

Νομίζω ότι εκείνο που προσπαθεί να κάνει ο Μπαγκουάν είναι να διαπεράσει τις μεταμφιέσεις μας, να συντρίψει τις ψευδαισθήσεις μας, να θεραπεύσει τους εθισμούς μας και να δείξει πόσο αυτοπεριοριστικό και συχνά τραγικά ανόητο είναι το να παίρνουμε τον εαυτό μας πολύ στα σοβαρά. Ο δρόμος του προς την έκσταση περνά μέσα από το μπερδεμένο τοπίο τού Εγώ ως Αστείο.

Φυσικά, πολλοί δεν το καταλαβαίνουν αυτό το αστείο. (Για παράδειγμα, πόσοι κατάλαβαν ότι ο γελοίος στόλος των Ρολς Ρόις τού Μπαγκουάν ήταν μια από τις μεγαλύτερες φάρσες καταναλωτισμού που έχουν σκηνοθετηθεί ποτέ;) Όμως, αν και τα αστεία μπορεί να περνούν σφυρίζοντας πολύ πάνω από το κεφάλι τους, οι αρχές νιώθουν διαισθητικά κάτι επικίνδυνο στο μήνυμα του Μπαγκουάν. Αλλιώς γιατί να τον έχουν ξεχωρίσει για να τον υποβάλουν σ’ έναν δόλιο διωγμό που δεν θα έκαναν ποτέ σ’ έναν δικτάτορα μπανανοδημοκρατίας ή σ’ έναν αρχιμαφιόζο; Αν ο Ρόναλντ Ρίγκαν μπορούσε να κάνει ό,τι ήθελε, θα είχε σταυρώσει αυτόν τον ευγενικό χορτοφάγο στον κήπο τού Λευκού Οίκου.

Ο κίνδυνος που διαισθάνονται είναι ότι στα λόγια τού Μπαγκουάν, όπως και στα ψυχεδελικά ναρκωτικά που οι αρχές καταδιώκουν με μια εξίσου υστερική μεροληψία, υπάρχουν πληροφορίες που, αν αφομοιωθούν σωστά, μπορούν να βοηθήσουν τον άνθρωπο να ξεφύγει από τον έλεγχό τους. Τίποτα δεν τρομάζει το κράτος – ή τον συνεργό του στο έγκλημα, την οργανωμένη θρησκεία – τόσο πολύ όσο η προοπτική ενός ενημερωμένου πληθυσμού που σκέφτεται για τον εαυτό του και ζει ελεύθερος.

Η ελευθερία είναι δυνατό κρασί όμως. Εκείνοι που το πίνουν μπορεί να χρειαστούν πολύ καιρό για να προσαρμοστούν στη μέθη του. Μερικοί, ανάμεσά τους και πολλοί σανιάσιν, δεν προσαρμόζονται ποτέ. Οι πατριώτες Αμερικανοί εκθειάζουν φλύαρα την ελευθερία τους, αλλά, όπως έχουν αποδείξει ξανά και ξανά, δεν μπορούν να αντέξουν την ελευθερία. Το κατά πόσο μπορούν να την αντέξουν μια χούφτα μιμητές τού Μπαγκουάν είναι ένα άλλο ερώτημα στο οποίο δεν ξέρουμε την απάντηση. Είναι πιθανό να χρειαστεί κάτι πιο εσχατολογικά δραματικό από την ανορθόδοξη σοφία ενός ευσπλαχνικού γκουρού για να ξεκολλήσουν οι περισσότεροι σύγχρονοι γήινοι (είτε είναι αναζητητές είτε κορόιδα), από το διπλό έλικα της διαφθοράς και της απάθειας της εποχής μας, και πολύ περισσότερο για να διευκολυνθεί η τελική απόδραση του ανθρώπινου ζώου από το δίκτυο του χρόνου.

Στο μεταξύ, όμως, λαχταράμε για σωστές συμβουλές, και τα λόγια τού Μπαγκουάν ακούγονται πιο αληθινά από τα λόγια των περισσοτέρων. Έχει το όραμα για να μπορέσει να δει μέσα από τη Μεγάλη Μάσκα, τα κότσια για να εκφράσει αυτό το όραμα ανεξάρτητο από τις συνέπειες και την αγάπη και το χιούμορ για να τα τοποθετήσει όλα σε μια εγκάρδια και σκανταλιάρικη προοπτική. Επί πλέον, εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν δάσκαλο που είναι αρκετά ειλικρινής, αρκετά φωτισμένος, αρκετά ζωντανός για να απολαμβάνει ανοιχτά τον υλικό κόσμο, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει τις πανταχού παρούσες παγίδες και πονηριές του. Ζορμπάς ο Βούδας!

Όπως είναι φυσικό, οι δημοσιογράφοι που ερεύνησαν τον Μπαγκουάν σάστισαν όλοι ανεξαιρέτως από τις μεθόδους του, τα μηνύματά του και τα υπέροχα παράδοξα που εκείνοι βλέπουν μόνο ως εκκεντρικές αντιφάσεις. Ακόμη και πολλοί οπαδοί τού Ραζνίς τελικά μπερδεύονται. Εδώ που τα λέμε, ο Ιησούς άφησε σε παρόμοια κατάσταση σύγχυσης πολλούς συγχρόνους του, ανάμεσά τους και συναδέλφους του εβραίους μεταρρυθμιστές, αλλά και τους ίδιους τους μαθητές του. Το έχει αυτό η περιοχή, και γι’ αυτό λένε στο Ζεν, «Ο δάσκαλος πάντα σκοτώνεται στο δρόμο». Συχνά σκοτώνεται από εκείνους που ισχυρίζονται ότι τον αγαπούν περισσότερο.

Όταν οι μαθητές τού Ραζνίς παρεκτρέπονται, τα μέσα ενημέρωσης και το κοινό κατηγορούν τον Ραζνίς. Δεν μπορούν να καταλάβουν πως όχι μόνο δεν τους ελέγχει, αλλά ούτε έχει καμιά πρόθεση να προσπαθήσει ποτέ να τους ελέγξει. Η ίδια η ιδέα τού ιεραρχικού ελέγχου είναι αντίθετη στις διδασκαλίες του.

Όταν ο Μπαγκουάν μαθαίνει για χυδαία και ηλίθια πράγματα που έγιναν στο όνομά του, απλώς κουνάει το κεφάλι του και λέει, «Το ξέρω ότι είναι τρελοί, αλλά είναι ένα στάδιο που πρέπει να το περάσουν». Αυτός ο βαθμός ελευθερίας, αυτό το βάθος ανοχής είναι ακατανόητα τόσο για τον προοδευτικό μοντερνίζοντα όσο και για τον άκαμπτο συντηρητικό. Και όμως, ως ένας τρίτος που έχει συγκινηθεί, εντυπωσιαστεί και διασκεδάσει από τον τρόπο με τον οποίο ο Μπαγκουάν έχει επαναφέρει την ψυχαγωγία στη βαθιά θεώρηση των πραγμάτων, ξέρω ότι αυτό είναι ένα επίπεδο σοφίας το οποίο απλούστατα πρέπει να αποκτήσουμε αν θέλουμε να βγούμε από το αφόρητο χάλι που εμείς, τα πιο επιθετικά από όλα τα πρωτεύοντα θηλαστικά, με την πείνα μας για τάξη και τη δίψα μας για δύναμη, έχουμε δημιουργήσει σε αυτό τον υπέροχο κόσμο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Όταν ο Μπαγκουάν διάβασε τα παραπάνω σχόλια γέλασε και είπε πως ούτε αυτός πιστεύει στα ανατολικά συστήματα των γκουρού. Βασικά αρνήθηκε κάθε σχέση με την «γκουροσύνη», λέγοντας ότι η ίδια η ιδέα μιας σχέσης γκουρού-μαθητή είναι προσβολή στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και εξήγησε ότι αφού η δική του έμφαση ήταν πάντα στο να είναι κανείς απλώς ο εαυτός του, η πράξη τού να αρνείσαι να είσαι μαθητής οποιουδήποτε είναι ακριβώς η ουσία τού να είσαι μαθητής τού Μπαγκουάν. Μπίνγκο! Πιστεύω ότι μιλούσε ειλικρινά και τον αγαπώ γι’ αυτό. Παραπονούμενος ότι οι άλλοι έχουν παρερμηνεύσει τον Μπαγκουάν, τον παρερμήνευσα κι εγώ ο ίδιος, και γι’ αυτό ζητώ συγνώμη.

Παρεμπιπτόντως, όπως θα γνωρίζει μάλλον ο αναγνώστης, λίγον καιρό πριν δηλητηριαστεί ο Μπαγκουάν από κυβερνητικούς δολοφόνους, άλλαξε το όνομά του σε Οshο. Στο άσραμ της Πούνας, η αλλαγή τού ονόματος έγινε δεκτή τόσο ολοκληρωτικά και τόσο ζεστά, που θα νόμιζε κανείς ότι το «Μπαγκουάν» δεν είχε υπάρξει ποτέ. Θύμιζε σχεδόν μια από εκείνες τις παλιές σοβιετικές εκκαθαρίσεις ονομάτων. Όμως πιστεύω ότι αν είχε ζήσει, θα είχε αλλάξει πάλι το όνομά του, αφού όλη η ουσία ήταν, κατά τη γνώμη μου, να δείξει την υπέρτατη πλάνη τού  να ταυτίζεται κανείς και να προσκολλιέται σε αυτό ή -εδώ που τα λέμε-, να κάνει το ίδιο με οποιαδήποτε άλλη αυτοπροσδιοριστική ετικέτα, όπως επαγγελματικούς τίτλους και εθνο-γεωγραφικές διακρίσεις. Ποιός ξέρει, αν είχε ζήσει ο Μπαγκουάν-Οshο, μπορεί να είχε αυτοονομαστεί Βόλφγκανγκ, Μπούμπα ή Γουόρλντ Μπι Φρι (Κόσμε Ζήσε Ελεύθερα).                                  —Τομ Ρόμπινς

 (*) Dr. George Meredith, Bhagwan: The Most Godless Yet the Most Godly Man, © The Rebel Publishing House, Poona, India 1987. Πρωτοδημοσιεύτηκε στην ελληνική γλώσσα στο βιβλίο τού Τομ Ρόμπινς "Αγριόπαπιες Πετούν Ανάστροφα," © Εκδόσεις ΑΙΟΛΟΣ, Αθήνα: 2006, σελ. 127-131. 

(**) Σανιάσιν: μαθητής τού Osho.

Εκδόσεις Ρέμπελ

© 2026 Εκδόσεις Ρέμπελ. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος

Επιπροσθέτως, τα δικαιώματα για συγκεκριμένες φωτογραφίες και μεγάλο μέρος των γραπτών κειμένων προστατεύονται από το Διεθνές Ίδρυμα OSHO, με έδρα στην Ελβετία - OSHO International Foundation, Switzerland.

Βλ.: www.osho.com/copyrights. OSHO is a registered trademark of OSHO International Foundation, Switzerland, used with permission.

Βλ.:www.osho.com/trademarks